Hoạt động dệt, may đã xuất hiện nhiều ngàn năm trước đây cùng với sự ra đời của các quần thể dân tộc tại Việt Nam để phục vụ cho nhu cầu bảo vệ thân thể của họ. Rồi nó dần dà phát triển để phục vụ cho các nhu cầu cao hơn như văn hóa, tín ngưỡng, giao thương và phát triển kinh tế. Có thể nói ngành dệt may đã gắn chặt cùng với lịch sử phát triển của dân tộc Việt Nam và đất nước Việt Nam. Ngày nay, đây là một trong những ngành chủ lực quan trọng của nền kinh tế đất nước khi góp phần giải quyết công ăn việc làm và ổn định cuộc sống cho hàng triệu lao động cùng gia đình của họ, đóng góp vào sự phát triển công nghệ và khoa học quản lý, đặc biệt là đóng góp vào nguồn ngoại tệ dự trữ của đất nước khi hàng năm đã xuất siêu hàng chục tỉ Đô la.

Từ trước đến nay chưa có tài liệu nào tổng hợp đầy đủ lịch sử phát triển và sự đóng góp của ngành kinh tế kỹ thuật quan trọng này vào nền kinh tế đất nước. Trước đây, khi còn làm việc tại Tập đoàn Dệt May Việt Nam và Hiệp hội Dệt May Việt Nam, tôi cũng đã có ý định tổ chức biên soạn đề tài hấp dẫn này. Nhưng vì nhiều lý do, tôi đã không thực hiện được ý định đó. Nay cầm trên tay bản thảo nặng ký của Tiến sĩ Lê Tiến Trường và các cộng sự, tôi thật sự trân trọng và xúc động. Tôi đã để ra hơn một tuần, miệt mài đọc với nhiều hứng thú. Hứng thú vì đã tìm thấy trong đó một bản tổng hợp đầy đủ hình ảnh của một ngành sản xuất kinh doanh mà tôi đã có 35 năm trải nghiệm, từ một người học việc đến quản lý doanh nghiệp. Tập sách đồ sộ này chứa đựng nhiều nội dung, trong đó có nhiều nội dung đã làm tôi vô cùng thích thú.

Bức tranh ban đầu của sản xuất và kinh doanh dệt may đã được tái hiện sống động với các căn cứ khoa học

HГ¬nh бєЈnh dụng cụ xe sб»Јi Д‘ГЈ Д‘Ж°б»Јc tГ¬m thấy trong di chỉ gб»‘m của nб»Ѓn vДѓn hГіa HГІa BГ¬nh cГЎch Д‘Гўy 8500 nДѓm, hГ¬nh бєЈnh vбєЈi Д‘Ж°б»Јc Д‘an kбєїt tб»« sб»Јi vб»Џ cГўy cЕ©ng Д‘ГЈ Д‘Ж°б»Јc tГ¬m thấy trong cГЎc di chỉ gб»‘m cГЎch Д‘Гўy 4000 nДѓm của nб»Ѓn vДѓn hГіa PhГ№ng NguyГЄn, hiện vбє­t vбєЈi cГЎch Д‘Гўy 2500 nДѓm Д‘ГЈ Д‘Ж°б»Јc tГ¬m thấy trong mб»™ thuyб»Ѓn của nб»Ѓn vДѓn hГіa ДђГґng sЖЎn… Д‘ГЈ minh chб»©ng hoбєЎt Д‘б»™ng xe sб»Јi dệt vбєЈi của dГўn Việt cб»• Д‘ГЈ Д‘Ж°б»Јc hГ¬nh thГ nh tб»« rất sб»›m. TrбєЈi qua hГ ng ngГ n nДѓm, ngЖ°б»ќi dГўn nЖ°б»›c ta Д‘ГЈ dбє§n dГ  cбєЈi tiбєїn kб»№ thuбє­t xe sб»Јi, dệt vбєЈi vГ  may mбє·c tб»« thủ cГґng cho Д‘бєїn tiб»ѓu thủ cГґng nghiệp rб»“i cГґng nghiệp hiện Д‘бєЎi. Nhiб»Ѓu tб»• nghб»Ѓ Д‘ГЈ Д‘Ж°б»Јc ngЖ°б»ќi dГўn tГґn sГ№ng vГ  ghi cГґng Д‘б»©c nhЖ° Tб»• nghб»Ѓ dệt Nguyб»…n Thб»‹ La – thб»ќi LГЅ, Tб»• nghб»Ѓ tЖЎ tбє±m bГ  chГєa Quб»іnh Hoa – thб»ќi LГЄ, Tб»• nghб»Ѓ dệt lЖ°б»Јt TrбєЎng BГ№ng PhГ№ng KhбєЇc Khoan, Tб»• nghб»Ѓ may Nguyб»…n Thб»‹ Sen – thб»ќi LГЄ ThГЎi Tб»•, Tб»• nghб»Ѓ mГЎy dệt gб»— Д‘бєЎp chГўn Cб»­u Diб»…n – thб»ќi cбє­n Д‘бєЎi… CГЎc lГ ng nghб»Ѓ Д‘ГЈ Д‘Ж°б»Јc hГ¬nh thГ nh rất sб»›m, mГ  nhiб»Ѓu trong sб»‘ Д‘Гі vбє«n cГІn tб»“n tбєЎi cho Д‘бєїn ngГ y nay nhЖ° Cб»• Chất – Nam Дђб»‹nh, Nha XГЎ – HГ  Nam, Cб»• ДђГґ – SЖЎn TГўy, PhГ№ng XГЎ – HГ  Nб»™i, Phб»‘ Hiбєїn – HЖ°ng YГЄn, HГІa BГ¬nh – PhГє Thб»Ќ, NghiГЄm XГЎ, Kiбєїn XЖ°ЖЎng – ThГЎi BГ¬nh, VбєЎn PhГєc – HГ  Nб»™i…

Ngành Công nghiệp Dệt May chỉ mới xuất hiện vào cuối thế kỷ XIX, khi người Pháp đầu tư vào nước ta, mà tiêu biểu nhất là Nhà máy Dệt Nam Định được xây dựng từ năm 1898 và vẫn tiếp tục phát triển cho đến ngày nay. Những hình ảnh sống động liên quan đến hoạt động dệt, may công nghiệp đầu tiên ở nước ta từ cuối thế kỷ XIX, cũng như các hoạt động thương mại dệt may ở cả hai miền Nam, Bắc vào đầu thế kỷ XX… đã được các tác giả dày công sưu tầm là hết sức quý giá, ghi lại những bước đi đầu tiên của ngành dệt may trước khi được phát triển và hiện đại hóa như ngày nay.

Vinatex và vai trò hỗ trợ phát triển, hiện đại hóa ngành Dệt May Việt Nam được thể hiện rõ nét

NgГ nh CГґng nghiệp Dệt May nЖ°б»›c ta Д‘ГЈ trбєЈi qua nhiб»Ѓu cung bбє­c thДѓng trбє§m vГ  chỉ thб»±c sб»± phГЎt triб»ѓn sau ngГ y đất nЖ°б»›c thб»‘ng nhất vб»›i sб»± quan tГўm của nhГ  nЖ°б»›c vГ  nб»— lб»±c của doanh nghiệp. Sб»± phГЎt triб»ѓn của ngГ nh phụ thuб»™c rất lб»›n vГ o chiбєїn lЖ°б»Јc phГЎt triб»ѓn kinh tбєї của nhГ  nЖ°б»›c vГ  bб»‘i cбєЈnh thб»‹ trЖ°б»ќng quб»‘c tбєї. Giai Д‘oбєЎn 1975-1990, ngГ nh dệt may nЖ°б»›c ta phГЎt triб»ѓn dб»±a vГ o Hiệp Д‘б»‹nh gia cГґng cho khб»‘i SEV. Khб»‘i SEV sụp Д‘б»• nДѓm 1990 lГ m ngГ nh dệt may khб»‘n Д‘б»‘n. ChГ­nh sГЎch Д‘б»•i mб»›i, mб»џ cб»­a vГ  hб»Јp tГЎc của ДђбєЈng Д‘ГЈ giГєp ngГ nh tiбєїp cбє­n vб»›i thб»‹ trЖ°б»ќng thбєї giб»›i vГ  tб»« Д‘Гі tб»«ng bЖ°б»›c hб»“i phục vГ  phГЎt triб»ѓn. Gia nhбє­p ASEAN nДѓm 1995, kГЅ BTA vб»›i Hoa kб»і nДѓm 2000, gia nhбє­p WTO nДѓm 2007 vГ  Д‘Г m phГЎt kГЅ kбєїt nhiб»Ѓu FTA vб»›i cГЎc thб»‹ trЖ°б»ќng trб»Ќng Д‘iб»ѓm lГ  nhб»Їng chГ­nh sГЎch mГ  nhГ  nЖ°б»›c Д‘ГЈ tбєЎo Д‘iб»Ѓu kiện cho ngГ nh phГЎt triб»ѓn vГ  hiện Д‘бєЎi hГіa nhЖ° ngГ y hГґm nay. CГі thб»ѓ nГіi, ngГ nh dệt may Д‘ГЈ trбєЈi qua nhiб»Ѓu thб»ќi Д‘iб»ѓm mấu chб»‘t Д‘б»ѓ б»•n Д‘б»‹nh vГ  phГЎt triб»ѓn. Дђбє§u tiГЄn lГ  vГ o nhб»Їng nДѓm trЖ°б»›c Д‘б»•i mб»›i (1986), cГЎc doanh nghiệp gбє·p vГґ vГ n khГі khДѓn, cГі nguy cЖЎ suy thoГЎi nghiГЄm trб»Ќng tб»« chГ­nh sГЎch quбєЈn lГЅ kinh tбєї quan liГЄu bao cấp theo kбєї hoбєЎch cб»©ng của nhГ  nЖ°б»›c. TrЖ°б»›c nhб»Їng khГі khДѓn Д‘Гі, cГЎc doanh nghiệp quб»‘c doanh lб»›n (mГ  sau nГ y lГ  thГ nh viГЄn của Vinatex) nhЖ° Việt ThбєЇng, ThбєЇng Lб»Јi, PhЖ°б»›c Long, Phong PhГє, ThГ nh CГґng… dЖ°б»›i sб»± chỉ Д‘бєЎo của Tб»•ng cГґng ty Dệt Việt Nam Д‘ГЈ liГЄn tục tiбєїp xГєc Д‘б»Ѓ Д‘бєЎt cЖЎ chбєї vб»›i lГЈnh Д‘бєЎo ДђбєЈng vГ  nhГ  nЖ°б»›c nhбє±m thГЎo gб»Ў khГі khДѓn. Qua Д‘Гі nhГ  nЖ°б»›c Д‘ГЈ cho phГ©p thГ­ Д‘iб»ѓm kбєї hoбєЎch C, kбєї hoбєЎch tб»± cГўn Д‘б»‘i… Д‘б»ѓ б»•n Д‘б»‹nh Д‘б»ќi sб»‘ng cГґng nhГўn vГ  phГЎt triб»ѓn sбєЈn xuất. Гќ kiбєїn của cГЎc doanh nghiệp lГєc Д‘Гі Д‘ГЈ gГіp phбє§n trong việc ДђбєЈng hГ¬nh thГ nh chiбєїn lЖ°б»Јc mб»џ của kinh tбєї tбєЎi nghб»‹ quyбєїt TW lбє§n thб»© 6. Trong tбє­p sГЎch nГ y tГЎc giбєЈ Д‘ГЈ cung cấp nhiб»Ѓu tЖ° liệu quГЅ vГ  hГ¬nh бєЈnh nhб»Їng ngЖ°б»ќi tiГЄn phong dГЎm đấu tranh gГіp ГЅ trб»±c tiбєїp vб»›i lГЈnh Д‘бєЎo ДђбєЈng nhЖ° cГЎc Tб»•ng GiГЎm Д‘б»‘c BГ№i VДѓn Long, Nguyб»…n XuГўn HГ , DЖ°ЖЎng Minh ГЃnh Lan, LГЄ Thб»‹ Lý… Д‘б»ѓ doanh nghiệp vЖ°б»Јt khГі vГ  ngГ nh phГЎt triб»ѓn. NДѓm 1995, Thủ tЖ°б»›ng VГµ VДѓn Kiệt Д‘ГЈ quyбєїt Д‘б»‹nh thГ nh lбє­p Tб»•ng cГґng ty Dệt – May Việt Nam (Vinatex), tб»« cГЎc doanh nghiệp dệt may quб»‘c doanh do TW quбєЈn lГЅ vб»›i mục tiГЄu lГ  tбє­p trung sб»©c mбєЎnh Д‘б»ѓ mб»џ cб»­a vГ o cГЎc thб»‹ trЖ°б»ќng xuất khбє©u trб»Ќng Д‘iб»Ѓm. Thб»±c hiện chủ trЖ°ЖЎng nГ y, nДѓm 1999, Vinatex Д‘ГЈ lГ  hбєЎt nhГўn thГ nh lбє­p Hiệp hб»™i Dệt May Việt Nam. NgГ nh Dệt May Việt Nam lГєc Д‘Гі cГІn khГЎ nhб»Џ bГ©, trong Д‘Гі Vinatex chiбєїm Д‘бєїn khoбєЈng 60% nДѓng lб»±c. Xuất khбє©u sбєЈn phбє©m dệt may toГ n ngГ nh chỉ cГі khoбєЈng 1,7 tỉ ДђГґ la, rất nhб»Џ so vб»›i nhiб»Ѓu nЖ°б»›c ДђГґng Nam ГЃ nhЖ° ThГЎi Lan (6 tỉ), Indonesia (8 tỉ), Philippines (3 tỉ) – Vinatex lГєc Д‘Гі lГ  lб»±c lЖ°б»Јng chГ­nh cГ№ng vб»›i Hiệp hб»™i vГ  cГЎc doanh nghiệp khГЎc tб»• chб»©c tiбєїp cбє­n, mб»џ vДѓn phГІng Д‘бєЎi diện tбєЎi thб»‹ trЖ°б»ќng Mб»№, Hong Kong…

Từ năm 2001-2007, Vinatex đã kiên trì đi đầu hợp tác với các nhà nhập khẩu lớn của Mỹ và đã khai thông được xuất khẩu dệt may vào Mỹ từ chỉ 45 triệu Đô la năm 2001 lên gần 1 tỉ Đô la năm 2002, rồi 2 tỉ Đô la năm 2003 và hiện nay là trên 16 tỉ Đô la. Cùng với thị trường Mỹ, Vinatex đã cùng với Hiệp hội tăng cường xúc tiến xuất khẩu vào nhiều thị trường khác cũng như chủ động hợp tác tổ chức các hội chợ thiết bị, công nghệ để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp trong ngành tiếp cận hiện đại hóa sản xuất kinh doanh. Ngành Dệt May Việt Nam ngày nay đã phát triển vượt xa các nước Đông Nam Á và đã nằm trong top 3 các nước có ngành dệt may mạnh nhất thế giới. Trong quá trình đó Vinatex vẫn tiếp tục phát triển, khu vực tư nhân, FDI cũng đã phát triển mạnh mẽ. Tỉ trọng xuất khẩu của Vinatex so với toàn ngành đã giảm từ 60% tại thời điểm ban đầu xuống còn khoảng 6-7% hiện nay. Vinatex đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ mà Chính phủ đã giao khi thành lập: Làm hạt nhân hỗ trợ toàn ngành phát triển.

Hiện nay, ngГ nh Dệt May Việt Nam Д‘ang Д‘б»©ng trЖ°б»›c cЖЎ hб»™i bб»©t phГЎ nбєїu tбє­n dụng hiệu quбєЈ lГ n sГіng chuyб»ѓn dб»‹ch chuб»—i cung б»©ng toГ n cбє§u theo hЖ°б»›ng xanh vГ  tuбє§n hoГ n. CГЎc thб»‹ trЖ°б»ќng lб»›n nhЖ° EU, Mб»№, Nhбє­t BбєЈn, ASEAN vбє«n lГ  Д‘iб»ѓm Д‘бєїn tiб»Ѓm nДѓng của hГ ng hГіa dệt may Việt Nam. Tuy nhiГЄn, Д‘б»ѓ giб»Ї vб»Їng vб»‹ thбєї vГ  phГЎt triб»ѓn lГўu dГ i, ngГ nh cбє§n tбє­p trung Д‘бє§u tЖ° cГґng nghệ cao, phГЎt triб»ѓn nguб»“n nhГўn lб»±c chất lЖ°б»Јng, Д‘бє©y mбєЎnh nб»™i Д‘б»‹a hГіa nguyГЄn phụ liệu vГ  tб»«ng bЖ°б»›c xГўy dб»±ng thЖ°ЖЎng hiệu quб»‘c gia. Mục tiГЄu Д‘бєїn nДѓm 2035 của ngГ nh lГ  chuyб»ѓn Д‘б»•i theo mГґ hГ¬nh kinh tбєї tuбє§n hoГ n, phГЎt triб»ѓn hiệu quбєЈ vГ  bб»Ѓn vб»Їng. NgГ nh sбєЅ chuyГЄn mГґn hГіa sбєЈn xuất, hiện Д‘бєЎi hГіa cГґng nghệ, phГЎt triб»ѓn cГЎc sбєЈn phбє©m cГі giГЎ trб»‹ gia tДѓng cao, Д‘ГЎp б»©ng tiГЄu chuбє©n quб»‘c tбєї vб»Ѓ chất lЖ°б»Јng vГ  mГґi trЖ°б»ќng. Việc hГ¬nh thГ nh cГЎc khu cГґng nghiệp chuyГЄn ngГ nh, Д‘бє§u tЖ° cГґng nghệ mб»›i cЕ©ng nhЖ° nГўng cao chất lЖ°б»Јng nguб»“n lao Д‘б»™ng sбєЅ lГ  nб»Ѓn tбєЈng Д‘б»ѓ ngГ nh Dệt May Việt Nam trб»џ thГ nh mб»™t trong nhб»Їng trung tГўm sбєЈn xuất – xuất khбє©u hГ ng Д‘бє§u khu vб»±c vГ  thбєї giб»›i. Trong tiбєїn trГ¬nh Д‘Гі, Tбє­p Д‘oГ n Dệt May Việt Nam tiбєїp tục sбєЅ lГ  hГ¬nh mбє«u của chuб»•i cung б»©ng tiГЄu biб»ѓu nhất trong ngГ nh Д‘ГЎp б»©ng yГЄu cбє§u cao nhất vб»Ѓ phГЎt triб»ѓn bб»Ѓn vб»Їng, phГЎt triб»ѓn xanh vГ  tuбє§n hoГ n.

TS. LГЄ Quб»‘c Г‚n – NguyГЄn Chủ tб»‹ch HДђQT Tбє­p Д‘oГ n Dệt May Việt Nam

Theo nội dung Đặc san Dệt May và Thời trang Việt Nam số 7 + 8/2025. Chi tiết xem tại đây!

Tôi rất vinh dự khi được TS. Lê Tiến Trường- Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Dệt May Việt Nam, cũng là người bạn thân thiết, mời viết lời giới thiệu về cuốn sách “Lịch sử ngành công nghiệp Dệt May Việt Nam (1898-2025)”. Bởi lẽ, khi đọc cuốn sách này, độc giả sẽ cảm nhận được sự vĩ đại của một ngành công nghiệp đã trải qua biết bao thăng trầm, thử thách để vươn lên mạnh mẽ, khẳng định vị thế trên trường quốc tế. Những trang sách không chỉ là lịch sử, mà còn là nguồn cảm hứng, động lực cho mỗi người trong hành trình lao động, sáng tạo, cống hiến cho đất nước.

Tôi tin rằng, bất cứ ai khi cầm trên tay cuốn sách này đều sẽ tìm thấy cho mình những giá trị riêng, những cảm xúc chân thành và những bài học ý nghĩa về lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, ý chí vượt khó, khát vọng vươn lên của người công nhân Dệt May Việt Nam. Cuốn sách xứng đáng có mặt trên giá sách của mỗi người, như một lời nhắc nhở về truyền thống, bản sắc và khát vọng phát triển không ngừng của dân tộc Việt Nam.

Từ cuối thế kỷ XIX, khi Việt Nam trở thành thuộc địa của Pháp, ngành dệt truyền thống đã bước vào thời kỳ chuyển biến sâu sắc dưới tác động của chính sách khai thác thuộc địa. Nhà máy tơ lụa đầu tiên ra đời tại Nam Định năm 1898, đánh dấu bước ngoặt quan trọng, mở đầu cho sự phát triển của ngành công nghiệp Dệt May Việt Nam. Trải qua gần 130 năm, ngành dệt may đã trở thành một trong những ngành công nghiệp chủ lực, đóng góp lớn vào sự phát triển kinh tế, xã hội và hội nhập quốc tế của đất nước.

TГЎc phбє©m “Lб»‹ch sб»­ ngГ nh cГґng nghiệp Dệt May Việt Nam (1898 – 2025)” lГ  cГґng trГ¬nh nghiГЄn cб»©u cГґng phu, hệ thб»‘ng hГіa toГ n diện quГЎ trГ¬nh hГ¬nh thГ nh, phГЎt triб»ѓn vГ  hб»™i nhбє­p của ngГ nh Dệt May Việt Nam trong suб»‘t hЖЎn mб»™t thбєї kб»·.В TГЎc phбє©m khГґng chỉ ghi lбєЎi nhб»Їng dấu mб»‘c lб»‹ch sб»­, nhб»Їng thГ nh tб»±u nб»•i bбє­t mГ  cГІn phГўn tГ­ch sГўu sбєЇc cГЎc yбєїu tб»‘ kinh tбєї, xГЈ hб»™i, chГ­nh trб»‹, vДѓn hГіa tГЎc Д‘б»™ng Д‘бєїn ngГ nh dệt may qua tб»«ng giai Д‘oбєЎn phГЎt triб»ѓn.

Cuốn sách là tài liệu quý giá cho các nhà nghiên cứu, nhà quản lý, doanh nghiệp, sinh viên và tất cả những ai quan tâm đến lịch sử, kinh tế, công nghiệp và văn hóa Việt Nam. Đặc biệt, tác phẩm còn là nguồn cảm hứng cho thế hệ trẻ, giúp họ hiểu rõ hơn về truyền thống lao động, sáng tạo, tinh thần vượt khó và khát vọng vươn lên của các thế hệ người lao động ngành dệt may.

ДђЖ°б»Јc biГЄn soбєЎn nhГўn dб»‹p kб»· niệm 95 nДѓm NgГ y truyб»Ѓn thб»‘ng Dệt May Việt Nam (25/3/1930 – 25/3/2025), 30 nДѓm thГ nh lбє­p Tбє­p Д‘oГ n Dệt May Việt Nam – Vinatex (1995 – 2025), 20 nДѓm thГ nh lбє­p ДђбєЈng bб»™ Tбє­p Д‘oГ n Dệt May Việt Nam – Vinatex (2007 – 2027), vГ o thб»ќi Д‘iб»ѓm ngГ nh Dệt May Việt Nam Д‘ГЈ vЖ°ЖЎn lГЄn Д‘б»©ng trong top 3 thбєї giб»›i vб»Ѓ xuất khбє©u dệt may, khбєіng Д‘б»‹nh vб»‹ thбєї vГ  vai trГІ quan trб»Ќng trong nб»Ѓn kinh tбєї quб»‘c dГўn, nhГіm tГЎc giбєЈ do TS LГЄ Tiбєїn TrЖ°б»ќng lГ m chủ biГЄn Д‘ГЈ cГ№ng Ban LГЈnh Д‘бєЎo Tбє­p Д‘oГ n Dệt May Việt Nam nghiГЄn cб»©u, biГЄn soбєЎn vГ  xuất bбєЈn cuб»‘n sГЎch nГ y vб»›i mong muб»‘n phục dб»±ng lбєЎi bб»©c tranh tб»•ng thб»ѓ, hệ thб»‘ng, toГ n diện vб»Ѓ lб»‹ch sб»­ ngГ nh cГґng nghiệp Dệt May Việt Nam tб»« nДѓm 1898 Д‘бєїn nДѓm 2025 trong 6 chЖ°ЖЎng lб»›n, mб»—i chЖ°ЖЎng lГ  mб»™t giai Д‘oбєЎn lб»‹ch sб»­ quan trб»Ќng của ngГ nh Dệt May Việt Nam.

ChЖ°ЖЎng 1, cГЎc tГЎc giбєЈ Д‘Ж°a chГєng ta ngЖ°б»Јc dГІng lб»‹ch sб»­ của giai Д‘oбєЎn 1898 – 1945 vб»Ѓ vб»›i khб»џi nguб»“n nghб»Ѓ dệt vбєЈi tб»« thб»ќi nguyГЄn thủy, phГЎt triб»ѓn qua cГЎc triб»Ѓu Д‘бєЎi phong kiбєїn, hГ¬nh thГ nh cГЎc lГ ng nghб»Ѓ nб»•i tiбєїng nhЖ° VбєЎn PhГєc, Nha XГЎ, Cб»• Chất, MГЈ ChГўu, TГўn ChГўu, BбєЈo Lб»™c. Sб»± ra Д‘б»ќi cГЎc nhГ  mГЎy dệt hiện Д‘бєЎi Д‘бє§u tiГЄn dЖ°б»›i thб»ќi PhГЎp thuб»™c, quГЎ trГ¬nh cГґng nghiệp hГіa ban Д‘бє§u, hГ¬nh thГ nh Д‘б»™i ngЕ© cГґng nhГўn dệt may vГ  cГЎc phong trГ o đấu tranh của cГґng nhГўn.

ChЖ°ЖЎng 2, cГЎc tГЎc giбєЈ viбєїt vб»Ѓ giai Д‘oбєЎn 1945 – 1975, vб»Ѓ vai trГІ của ngГ nh dệt may trong khГЎng chiбєїn chб»‘ng PhГЎp, phục vụ quГўn Д‘б»™i vГ  nhГўn dГўn, phГЎt triб»ѓn cГЎc xЖ°б»џng dệt thủ cГґng, tб»± lб»±c tб»± cЖ°б»ќng trong Д‘iб»Ѓu kiện chiбєїn tranh vГ  quГЎ trГ¬nh xГўy dб»±ng kinh tбєї sau 1954 б»џ miб»Ѓn BбєЇc, khГґi phục vГ  phГЎt triб»ѓn cГЎc nhГ  mГЎy dệt lб»›n nhЖ° Nam Дђб»‹nh, Dệt 8-3, Dệt kim ДђГґng XuГўn, May 10, May ThДѓng Long phục vụ nhu cбє§u trong nЖ°б»›c vГ  xuất khбє©u sang cГЎc nЖ°б»›c xГЈ hб»™i chủ nghД©a.

Ở chương 3, tác phẩm tập trung vào giai đoạn phát triển của ngành công nghiệp dệt may trong mười năm đầu thống nhất đất nước (1975-1985), qua các câu chuyện về tiếp quản, quốc hữu hóa các nhà máy dệt may lớn ở miền Nam như Nhà Bè, Việt Thắng, Phong Phú, Thành Công, tổ chức lại sản xuất, vượt qua khó khăn về nguyên liệu, công nghệ, thị trường, góp phần quan trọng vào giải quyết việc làm, ổn định đời sống nhân dân, đảm bảo hàng hóa thiết yếu trong bối cảnh đất nước còn nhiều khó khăn.

ChЖ°ЖЎng 4 Д‘iб»ѓm lбєЎi sб»± chuyб»ѓn mГ¬nh của ngГ nh trong thб»ќi kб»і Д‘б»•i mб»›i, mб»џ cб»­a vГ  hб»™i nhбє­p kinh tбєї quб»‘c tбєї giai Д‘oбєЎn 1986 – 1994 qua cГўu chuyện vб»Ѓ Д‘б»•i mб»›i tЖ° duy quбєЈn lГЅ, chuyб»ѓn sang hбєЎch toГЎn kinh doanh, mб»џ rб»™ng quyб»Ѓn tб»± chủ cho doanh nghiệp, thu hГєt Д‘бє§u tЖ° nЖ°б»›c ngoГ i, phГЎt triб»ѓn mбєЎnh cГЎc doanh nghiệp ngoГ i quб»‘c doanh vГ  FDI, Д‘бє©y mбєЎnh xuất khбє©u, tб»«ng bЖ°б»›c hб»™i nhбє­p thб»‹ trЖ°б»ќng quб»‘c tбєї, xГўy dб»±ng nб»Ѓn tбєЈng cho sб»± phГЎt triб»ѓn bб»©t phГЎ sau nГ y.

Chương 5 đã khắc họa rõ nét thời kỳ ngành Dệt May Việt Nam chính thức bước vào giai đoạn phát triển, mở cửa và hội nhập kinh tế quốc tế trong 10 năm từ năm 1995 đến năm 2005 với việc thành lập Tập đoàn Dệt May Việt Nam (Vinatex), kiện toàn hệ thống quản lý, tổ chức công đoàn ngành, phát triển mạnh mẽ các nhà máy, công ty thành viên; đẩy mạnh xuất khẩu, mở rộng thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh, xây dựng thương hiệu quốc gia.

ChЖ°ЖЎng 6 nhЖ° mб»™t trГ­ch Д‘oбєЎn khбєЈi hoГ n khi ngГ nh cГґng nghiệp Dệt May Việt Nam phГЎt triб»ѓn toГ n diện, tб»«ng bЖ°б»›c trб»џ thГ nh nЖ°б»›c xuất khбє©u dệt may top Д‘бє§u thбєї giб»›i giai Д‘oбєЎn 2005 – 2025, Tбє­p Д‘oГ n Dệt May Việt Nam trб»џ thГ nh hбєЎt nhГўn phГЎt triб»ѓn ngГ nh, dбє«n dбєЇt Д‘б»•i mб»›i cГґng nghệ, quбєЈn trб»‹, phГЎt triб»ѓn bб»Ѓn vб»Їng, Д‘Гіng gГіp ngГ y cГ ng lб»›n vГ o cГЎc mục tiГЄu phГЎt triб»ѓn kinh tбєї, xГЈ hб»™i, giбєЈi quyбєїt việc lГ m, tбєЎo nguб»“n thu ngoбєЎi tệ, nГўng cao vб»‹ thбєї quб»‘c tбєї của Việt Nam vб»›i Д‘б»‹nh hЖ°б»›ng phГЎt triб»ѓn xanh, bб»Ѓn vб»Їng, thГ­ch б»©ng vб»›i cГЎch mбєЎng cГґng nghiệp 4.0, nГўng cao nДѓng lб»±c cбєЎnh tranh toГ n cбє§u.

Tôi đặc biệt trân trong những giá trị đặc sắc mà tác phẩm đã mang lại cho người đọc qua nguồn tư liệu lịch sử phong phú, hệ thống. Các tác giả đã sử dụng nguồn tư liệu đa dạng, từ khảo cổ học, sử học, kinh tế học, đến các tài liệu lưu trữ, báo chí, hồi ký, phỏng vấn nhân chứng lịch sử. Nhờ đó, cuốn sách không chỉ tái hiện chính xác các sự kiện, mà còn phân tích sâu sắc bối cảnh, nguyên nhân, hệ quả của từng giai đoạn phát triển ngành dệt may.

Cuốn sách không chỉ dừng lại ở việc ghi chép sự kiện, mà còn phân tích các yếu tố kinh tế, chính trị, xã hội, văn hóa, khoa học công nghệ tác động đến ngành dệt may qua từng thời kỳ. Các tác giả làm rõ vai trò của chính sách nhà nước, sự đổi mới tư duy quản lý, tác động của hội nhập quốc tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phát triển nguồn nhân lực, đổi mới công nghệ, xây dựng thương hiệu.

Mб»™t Д‘iб»ѓm nhấn Д‘бє·c biệt của cuб»‘n sГЎch lГ  sб»± tГґn vinh cГЎc thбєї hệ ngЖ°б»ќi lao Д‘б»™ng ngГ nh dệt may – nhб»Їng con ngЖ°б»ќi cбє§n cГ№, sГЎng tбєЎo, kiГЄn cЖ°б»ќng vЖ°б»Јt qua mб»Ќi khГі khДѓn, thб»­ thГЎch Д‘б»ѓ xГўy dб»±ng nГЄn mб»™t ngГ nh cГґng nghiệp lб»›n mбєЎnh của đất nЖ°б»›c.В TГЎc phбє©m ghi lбєЎi nhб»Їng cГўu chuyện cбєЈm Д‘б»™ng vб»Ѓ cГЎc phong trГ o thi Д‘ua, sГЎng kiбєїn cбєЈi tiбєїn kб»№ thuбє­t, cГЎc tấm gЖ°ЖЎng lao Д‘б»™ng xuất sбєЇc, cГЎc phong trГ o đấu tranh vГ¬ quyб»Ѓn lб»Јi cГґng nhГўn.

Với cách tiếp cận vấn đề một cách khách quan, khoa học, các tác giả đã không né tránh những khó khăn, hạn chế, thách thức của ngành dệt may trong từng giai đoạn, từ sự lệ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu, công nghệ lạc hậu, thị trường hạn chế, đến những thách thức của hội nhập, cạnh tranh quốc tế, yêu cầu phát triển bền vững, chuyển đổi số, phát triển xanh. Qua đó, cuốn sách đưa ra những bài học kinh nghiệm quý báu cho sự phát triển ngành trong tương lai.

Tôi đánh giá tác phẩm rất có giá trị lịch sử khi đem lại bức tranh toàn cảnh về lịch sử ngành Dệt May Việt Nam, từ nghề dệt thủ công truyền thống đến công nghiệp hiện đại, từ sản xuất tự cung tự cấp đến hội nhập sâu rộng vào chuỗi giá trị toàn cầu. Tác phẩm giúp độc giả hiểu rõ hơn về vai trò của ngành dệt may trong tiến trình phát triển kinh tế, xã hội, văn hóa của đất nước. Hơn thế nữa, phải khẳng định giá trị kinh tế của tác phẩm khi nêu bật được vị trí, vai trò tầm quan trọng của một trong những ngành công nghiệp chủ lực, đóng góp lớn vào GDP, kim ngạch xuất khẩu, giải quyết việc làm cho hàng triệu lao động, đặc biệt là lao động nữ. Cuốn sách phân tích sâu sắc vai trò của ngành dệt may trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phát triển công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập quốc tế, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Tác phẩm cũng mang lại những giá trị văn hóa, xã hội đáng trân trọng khi chứng tỏ được dệt may không chỉ là ngành kinh tế mà còn là ngành gắn bó mật thiết với đời sống văn hóa, xã hội của người Việt. Từ những làng nghề truyền thống, các sản phẩm dệt may đã trở thành biểu tượng văn hóa, phản ánh bản sắc dân tộc, sự sáng tạo và tinh thần lao động của người Việt. Cuốn sách còn ghi lại những đóng góp của ngành dệt may trong các phong trào xã hội, hoạt động từ thiện, phát triển cộng đồng, nâng cao đời sống người lao động.

Tôi nhận thức được là tác phẩm không chỉ có giá trị nghiên cứu, học thuật mà còn có sức lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng doanh nghiệp, người lao động, các nhà quản lý, hoạch định chính sách, là nguồn tư liệu tham khảo quan trọng cho các trường đại học, viện nghiên cứu, thư viện, doanh nghiệp, tổ chức xã hội.

TГіm lбєЎi, “Lб»‹ch sб»­ ngГ nh cГґng nghiệp Dệt May Việt Nam (1898 – 2025)” lГ  mб»™t cГґng trГ¬nh Д‘б»“ sб»™, cГґng phu, cГі giГЎ trб»‹ lб»‹ch sб»­, khoa hб»Ќc, thб»±c tiб»…n vГ  nhГўn vДѓn sГўu sбєЇc.В TГЎc phбє©m khГґng chỉ giГєp chГєng ta hiб»ѓu rГµ hЖЎn vб»Ѓ quГЎ khб»©, hiện tбєЎi mГ  cГІn mб»џ ra nhб»Їng Д‘б»‹nh hЖ°б»›ng cho tЖ°ЖЎng lai phГЎt triб»ѓn của ngГ nh Dệt May Việt Nam trong bб»‘i cбєЈnh hб»™i nhбє­p vГ  toГ n cбє§u hГіa.

Tôi xin trân trọng giới thiệu tác phẩm tới bạn đọc xa gần và chắc chắn các bạn sẽ cảm nhận được sức hấp dẫn và giá trị của tác phẩm, từ đó thêm yêu quý và trân trọng ngành công nghiệp Dệt May Việt Nam.

TS. Trбє§n VДѓn
ДђбєЎi biб»ѓu Quб»‘c hб»™i khГіa XII, XIII

Theo nội dung Đặc san Dệt May và Thời trang Việt Nam số 7 + 8/2025. Chi tiết xem tại đây!